Beeld: Cara, Pinterest

Vorige week gaf ik een workshop Creatief Dagboek rond het imaginaire. Hierbij gaf ik volgende achtergrond: Volgens het woordenboek is imaginatie ‘de kunst van het hanteren van droombeelden’ of ‘verbeelding, verbeeldingskracht, fantasie, de kracht om zich iets voor te stellen’.

Over imaginatie is meer geschreven dan je zou denken. Sommige auteurs nemen de definitie van het woordenboek heel letterlijk: imaginatie is fantasie, iets dat je jezelf verbeeldt, iets dat je zelf verzint. Imaginatie wordt dan een hulpmiddel om creatief te zijn. Deze manier van naar verbeelding krijgen heeft iets actiefs: jij doet iets en er ontstaat iets. Het komt uit het interne en gaat naar buiten, extern.

Er zijn auteurs die verbeelding ook helemaal anders zien. Henri Corbin, een Frans theoloog en filosoof uit de 20ste eeuw, zei dat er een wezenlijk verschil is tussen fantasie/dingen creëren en de imaginaire wereld.

Henry Corbin schreef veel over oude Soefi-tradities (Het Soefisme is een mystieke, esoterische vertakking van de Islam.) en gebruikte de naam Mundus Imaginalis (de imaginaire wereld). Hiermee gaf hij een naam aan een bepaalde soort realiteit waarnaar verwezen wordt in de oude Soefi-teksten.

De teksten van de Soefi’s vertellen ons dat er tussen de fysieke wereld van onze zintuigen en de wereld van abstractie (het intellect) er nog een andere wereld is: de wereld van het beeld, van de verbeelding. Het is een wereld die net zo echt is als de andere twee werelden. De Mundus Imaginalis is de plaats waar al het spirituele en onze transcendente ervaringen vandaan komen. Het is de bron van synchroniciteit, van bovennatuurlijke ervaringen, van creatieve ingevingen … het komt tot uiting in onze dromen of visionaire ervaringen zoals ervaringen tijdens diepe meditaties of visualisaties. Deze imaginaire wereld kon volgens Corbin waargenomen worden door de psycho-spirituele zintuigen en communiceert met mensen door beelden. Dus verbeelden wordt een manier om met deze wereld in verbinding te treden.

Je mag deze imaginaire wereld niet verwarren met fantasie, want dat was volgens Corbin niet meer dan een stortvloed van fantasieën en dagdromen. De wereld van de Mundus Imaginalis was een realiteit op zich, vol archetypes en visioenen; een levende wereld, met een reële aanwezigheid, waarmee we konden leren communiceren. Dit is dus een hele andere definitie van het imaginaire, waarbij het imaginaire niet uit jezelf ontstaat en een actie is die je kan doen om te creëren, maar eerder een realiteit op zich, iets buiten onszelf. Iets dat een eigen wil heeft en een eigen leven. Het is een veel passievere definitie van imaginatie want het wil zeggen dat wij eerder een open houding zouden moeten aannemen om de beelden tot ons te laten komen. Het is dus een beweging van extern naar intern.

Voor Corbin en vele na hem, is het niet in contact staan met deze imaginaire wereld gelijk aan afgesneden zijn van de bron. De imaginaire wereld is geen onwerkelijke fantasie of abstractie, of een metafoor: het is voor hem de basis van de werkelijkheid.

Carl Jung zei dat de archetypes, de archetypische beelden, de archetypische verhalen (mythes, sprookjes, legendes) uit het collectief onbewuste komen of in ieder geval daarin huizen. Je kan dus de Mundus Imaginalis een beetje vergelijken met het collectief onbewuste van Jung. Tijdens dromen of bepaalde oefeningen (zoals creëren, visualisaties enz…) kan dat (collectief) onbewuste dan beelden naar je bewustzijn brengen, net zoals Henri Corbin zei dat de Mundus Imaginalis (imaginaire wereld) tot ons spreekt via beelden. De techniek van de ‘actieve imaginatie’ van Carl Jung is een manier van in contact komen met het onbewuste, het collectief onbewuste en dus de Mundus Imaginalis.

Onthoud dat er rondom ons een andere realiteit zou kunnen bestaan waarin archetypes leven. Het is een levende wereld die met jou communiceert via beelden. Die beelden kan je ‘krijgen’ tijdens dromen, visualisaties of creatieve ingevingen. Een open, kritiekloze houding aannemen waarbij je je logisch denken even opzij zet, helpt om de communicatie tussen jou en die wereld te stimuleren. Het is namelijk een wereld waar een ander soort logica heerst dan in de onze, en dat kan je rationele brein weleens lastig vinden. Onthoud dat beelden die tot jou komen in dromen, visualisaties of gewoon uit het niets, misschien niet die zotte fantasie is die op hol slaat, maar misschien het (collectief) onbewuste dat met jou wil communiceren. Waarom zou je met zo’n wereld willen communiceren? Omdat die een bron kan zijn van inspiratie en creatie. Van daaruit kan het ook een bron zijn van ontspanning, plezier, rust, maar ook van wijsheid en boodschappen.

Deze tekst komt uit de cursus De Mythisch-Imaginaire reis van de Zot tot aan de Wereld. Zin om hier meer over te weten? Kijk dan even hier voor meer informatie.

Pin It on Pinterest

Share This