Wat is duur? Wat is de waarde van iets en wat kost veel geld of wat is net goedkoop? De maatschappij heeft hier tegenwoordig een volledig vertekend beeld van. We willen allemaal alles zo goedkoop mogelijk kopen en vinden 25 euro voor een half uur piano-les te duur.

Wel, laat ik u de rekening maken van een zelfstandige piano leerkracht: Als je op een eerlijke manier pianoles geeft en alles aangeeft aan de fiscus, dan wil dat zeggen dat, na aftrekken van belastingen en sociale lasten, die persoon om en bij de 12,5 euro verdiend per uur en dat is een normaal loon. Het is ook iemand die voor een groot deel zelf voor zijn pensioen moet zorgen (en dus meer moet sparen), die bij ziekte of vakantie niets tot nauwelijks iets krijgt … dus als een zelfstandige iets meer verdient, dan is dat ook om zulke dingen te compenseren.

Maar we willen goedkoper en meer voor dezelfde prijs. Dus gaan voor online shoppen en negeren we onze lokale winkels, gaan we naar een muziekschool (waar kinderen voor 60 euro per jaar een kwartier les krijgen per week, gesubsidieerd door de overheid … niets mis met muziekscholen, maar je kan het ene gewoon niet met het andere vergelijken), kopen we onze kleren van arme Indiërs die onder erbarmelijke omstandigheden T-shirts maken, kopen we onze melk zo goedkoop mogelijk en vergeten we dat onze eigen melkboeren schandelijk laag betaald worden door de industrie en groot-verdelers. U gaat mij zeggen: Maar Sarah, ik heb het geld niet om dat allemaal bio en fair-trade te kopen. En Sarah, online shoppen is zo gemakkelijk, bovendien gratis bezorgd. Okee, dat begrijp ik. Ik heb ook niet altijd geld voor bio en fair trade, maar ik doe wel mijn best. Ik koop zoveel mogelijk zo eerlijk mogelijk. Maar vooral: ik ga voor lokaal en lokale handelaars. En als ik het te duur is, dan koop ik het niet. En als iemand me 50 euro vraagt voor een uur pianoles of een consult, dan sta ik daar niet vreemd van te kijken.

Door steeds maar goedkoper te willen en vooral zoveel te willen, maken we niet alleen onze plaatselijke handel, onze wereldeconomie en onze eigen burgers kapot, maar krijgen we ook een verkeerd beeld van wat iets eigenlijk waard is. Een piano-leerkracht zijn uur is 50 tot 60 euro waard. Dat is zo. Een T-shirt is hoogstwaarschijnlijk rond de 30 euro waard als je de stof koopt en zelf maakt. Misschien zelfs meer. Een T-shirt kopen aan 5 euro is dus eigenlijk niet realistisch. Een liter melk is zeker anderhalve euro waard als je het bij de boer rechtstreeks koopt. In een winkel zou dit gemakkelijk drie keer duurder moeten kosten. Wist je trouwens dat een schrijver bij het schrijven van een boek slechts 2 à 3 euro krijgt per verkocht boek van 30 euro? Dat er van die 30 euro nog eens om en bij de 8 euro naar de uitgever gaat (die het boek drukt  en uitgeeft) en dat de overige 20 euro naar de verdeler gaan? Ja, u leest het goed 20 euro van de 30 gaan naar de winkel(keten) die het verkoopt ! Maar wie werkt er het langst aan zo’n boek? En wie neemt er een groot risico mee door de kosten van het papier te betalen? Dat een boek van 30 euro duur is, is dus relatief.

Ik ben niet heiliger dan de paus: ook ik winkel weleens in grootketens of haal kleding in een goedkope winkel als het geld op het einde van de maand op is. Maar ik winkel niet meer dan nodig. En als ik gewoon iets graag wil en niet superdringend nodig heb, dan spaar ik ervoor, koop het wanneer ik weer centen heb en koop het lokaal en/of fairtrade en/of bio. Ik koop soms wat duurder omdat het duurzamer is, minder snel breekt en dus langer meegaat. Voor de rest herstel en hergebruik ik veel en probeer ik deze boodschap ook aan mijn kinderen door te geven. Ik probeer hen een idee te geven van de echte waarde van de dingen.

Je gaat me zeggen: er zijn heel arme mensen, die weinig geld hebben en misschien geen job. Dat die mensen meer naar winkels zoals Action en Aldi gaan, dat begrijp ik helemaal. Daar heb ik geen oordeel over te vellen. Toen ik klein was echter, hadden mijn ouders het ook niet breed. Soms echt helemaal niet breed. En toch: mijn mama kookte alles zelf waardoor ons eten gezond was en zo weinig mogelijk geïndustrialiseerd. Ons eten was seizoensgebonden. We winkelden in de kringloop, want ook daar vind je heel wat gerecycleerde schatten. Onze kleren werden hersteld. We gingen naar de bibliotheek, kochten enkele etenswaren bij lokale boeren en kwekers … en er werd ons geleerd dat je met minder ook kon en dat je kon sparen om iets waardevols te kopen. Ik hoor mijn mama nog altijd zeggen: “Daar hebben wij nu geen geld voor, lieverd.” Er is altijd een manier om duurzaam en bewust te leven, ook al heb je heel weinig middelen.

Samen met de beslissing om meer lokaal te kopen, hebben mijn man en ik hebben op een dag een beslissing gemaakt. Wij zeggen niet meer aan onze kinderen “Dat is duur.” Wij zeggen eerder “Daar hebben wij het geld niet voor.” Want een prijs is een prijs en meestal lijkt die hoog, maar is die eigenlijk best eerlijk en normaal. Duur is dus zo’n relatief begrip …

Pin It on Pinterest

Share This